Oproep : getuigenissen van arrestanten bij de bestuurlijke aanhouding van TrainSTOPping activisten op zaterdag 1/3/2003

"Wat in Melsele is gebeurd, is een vrije democratische wereld onwaardig en is precies wat het Irakese regime wordt verweten : het monddood maken van iedere oppositie of protest. Dit politieoptreden betekent een grove schending van de vrije meningsuiting en is bovendien volstrekt onwettelijk. Niet alleen werden burgers opgepakt ver van de spoorlijn, ze werden ook, zonder huiszoekingsbevel uit hun lokalen geplukt. De manifestanten hebben niet eens de kans gehad te overwegen of ze effectief het treinverkeer wilden blokkeren, of alleen maar door hun aanwezigheid hun ongenoegen uiten over de oorlogstransporten. Dit is machtsmisbruik van de grofste soort. Iedereen werd preventief opgepakt, dit ligt volledig in de lijn van de logica van Bush en Blair die tegen Irak ook een preventieve oorlog willen voeren. Deze ongehoorde aanpak op bevel van Minister Duquesne toont op schrijnende wijze aan dat onze rechtsstaat een lachtertje is. Dit zijn methoden uit een politiestaat. In tijden van oorlogsvoorbereiding, zelfs voor een oorlog ver van ons land, wordt geen protest toegelaten." Forum voor Vredesactie.

Vragen bij de wettelijkheid van de bestuurlijke aanhouding van 150 activisten

Via deze oproep willen we een overzicht geven van het verloop van de arrestaties en getuigenissen inzamelen van arrestanten, getuigen, journalisten, politici, burgers.... We vragen iedereen via de comments functie getuigenissen af te leggen, hun mening te uiten, aan te vullen, te bevestigen en te verbeteren.

Met de hulp van de lezers van indymedia.be willen we het onwettelijke karakter van deze 'oorlogslogica' in kaart brengen en dit dossier overhandigen aan de advocaten van het Forum voor Vredesactie opdat zij klacht zouden indienen tegen een 12 uur durende vrijheidsberoving van 150 vredesactivisten.

Bestuurlijke aanhouding ?

Ambtenaren van de bestuurlijke politie mogen in geval van volstrekte noodzaak overgaan tot aanhouding 'als er redelijke gronden zijn' om te denken dat men voorbereidingen treft om een misdrijf te plegen (artikel 28 van de wet van 30 november 1998 houdende regeling van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten). Voorwaarde is dat de vrijheidsberoving niet langer mag duren dan strikt noodzakelijk en in geen geval 12h te boven mag gaan. De procedure van de bestuurlijke aanhouding wordt geregeld door de artikelen 31 tot 33 van de wet van 5 augustus 1992 op het politieambt.

De eerste vraag die we ons stellen is of deze bestuurlijke aanhouding wel wettelijk is. Dat er tijdens een briefing voorbereidingen worden getroffen voor een actie zal niemand betwisten, maar is de actie een misdrijf ? Op het eerste zicht lijkt het erop dat de overheid zélf de omstandigheden heeft geschapen om een administratieve aanhouding met vrijheidsberoving te rechtvaardigen.

In de eerste plaats liep het gerucht dat Minister van Binnenlandse Zaken Dusquesne een omzendbrief zou verstuurd hebben. Peter Vanhoutte, arrestant en parlementslid beweerde elders op de site de omzendbrief te hebben gelezen, maar dat daar niet in stond 'dat ze ons hier al mogen aanhouden'. Wat staat in precies in deze omzendbrief, misschien kan Peter deze hier publiceren ?

In de tweede plaats zou er in het weekend van 1 en 2 maart in Melsele een nultolerantie van kracht zijn. Volgens enkele arrestanten uit Melsele, Beveren en Zwijndrecht werd de bevolking hiervan op de hoogte gebracht via krantjes en een politieomroep, enkele dagen voor de actie. Wat werd dan precies opgegeven als reden voor het uitvaardigen van deze nultolerantie ? Is deze nultolerantie gerechtvaardigd ? Kunnen de burgers van Melsele en omstreken hierover een getuigenis publiceren ?

In de derde plaats was dit weekend een politiereglement van kracht dat een ruimte van 50 meter rond de treinsporen (inclusief de haven van Antwerpen) tot verboden gebied maakte. Al wie deze ruimte betreedde zou worden opgepakt. Op die manier werd een vreedzame actie reeds vooraf en op kunstmatige wijze gecriminaliseerd. Het blijft immers de vraag of het bezetten van de sporen op zich als een misdrijf kan worden beschouwd. Strafbaar is immers alleen kwaadwillige belemmering van het verkeer en het is nog maar de vraag of een vreedzame actie om een nog groter misdrijf (genocide) te voorkomen als kwaadwillig kan worden aanzien. Als de overheid niet optreedt tegen genocide is de bevolking volgens de principes van Nürnberg verplicht om zelf op te treden om dit misdrijf te voorkomen. Pikant detail : vrijheidsberoving kan blijkbaar wel voor het voorbereiden van het overtreden van een politiereglement, maar niet voor 'kwaadwillige belemmering van het verkeer'. Vandaar dus het politiereglement, we hebben het begrepen.

Schending van de vrijemeningsuiting ?

De Grondwet waarborgt de vrije meningsuiting; je mening kan je uiten door actie, betoging, sit-in, dragen van een bordje, uitdelen van een pamflet, scanderen van een slogan enz. Vrije meningsuiting is een "grondrecht", dat hoger staat dan een eventueel politiereglement.
(uit : 'de tien basisrechten van de manifestant', Legal Teams)

Mensen administratief aanhouden omdat ze een briefing van een actie bijwonen gaat in tegen het basisrecht van vrije meningsuiting, eigen aan een democratische rechtstaat. Met veel machtsvertoon (30-tal politiemensen, 6 pantserwagens, politiehonden, filmende politiecamera, overhangende helicopter) onaangekondigd binnenvallen op een plaats waar een vredige sfeer heerst is je reinste intimidatie, eigen aan de strengste politiestaat. Onder de activisten bevonden zich bovendien 2 jonge politieinfiltranten die de briefing bijwoonde, werden opgepakt en tot de verbazing van velen zich in het commissariaat bij de agenten vervoegde. Was deze actie dan een gevaar voor de staatsveiligheid ?

Schending van de bewegingsvrijheid ?

Ook buurtbewoners die zich toevallig op het terrein van de parochiezaal bevonden of zomaar eens een kijkje kwamen nemen werden het slachtoffer van het ongerechtvaardigd politieoptreden en werden voor 12 uur van hun vrijheid beroofd. De administratieve aanhoudingen bleken ook niet beperkt tot het terrein van de parochiezaal. Ook aan de tramhalte en bij het station werden mensen opgepakt. Je zal maar een inwoner van Melsele wezen die zich zaterdags om 14h 's middags op straat durft te begeven... Wie, waarom en hoeveel mensen werden buiten het terrein van de parochiezaal opgepakt ?

Schending van de privacy ?

Fotograferen van manifestanten en arrestanten. - Fotograferen zonder toelating is een inbreuk op de privacy. Vooral bij administratieve aanhouding omwille van een actie, d.i. de uitvoering van een democratisch recht, is het niet normaal dat men in een politiefotoboek terechtkomt. (uit : 'de tien basisrechten van de manifestant', Legal Teams)

Zonder enige aankondiging of toestemming werden alle aanwezigen op het terrein van de parochiezaal onmiddellijk na de inval door een cameraman van de politie gefilmd. De lokalen waarin de activisten zich hadden verschanst werden opengebroken om de cameraman toe te laten zeker alles en iedereen te filmen. Dezelfde cameraman fotografeerde na de registratie in het politiecommissariaat van Beveren ook alle arrestanten van de eerste bus. Op een bijzonder intimiderende wijze kregen de arrestanten één voor één wit blad met een nummer en werden verplicht van de autobus te stappen, het blad met het nummer voor zich te houden en recht in de camera te kijken. Ze werden verplicht om langs een politiekordon achteraan weer op de bus te stappen.

De organisatoren wisten te melden dat het achtergelaten materiaal op het terrein van de parochiezaal door de politiediensten in beslag werd genomen, ook alle registratieformulieren van de actie met daarop ingevuld de naam, het adres, het telefoonnummer en de e-mail van de deelnemers. De infiltranten van de politie hebben blijkbaar het 'sein tot de aanval' gegeven eens alles netjes was ingevuld en de arrestanten zich 'veilig' in de briefing zaal bevonden...

Fouillering - Veiligheidsfouillering: opsporen "gevaarlijke" voorwerpen. - Opsporingsfouillering: opsporen van verdachte objecten bij misdrijf waarvan je verdacht wordt. - Zonder precieze aanwijzingen mag de politie niet fouilleren. - Bij verplichting tot uitkleden gaan ze hun boekje te buiten. (uit : 'de tien basisrechten van de manifestant', Legal Teams)

Bij de aanhoudingen werden vele arrestanten gefouilleerd zonder dat de politie daar enige uitleg over gaf. Sommige arrestanten weten te vertellen dat ze op het terrein van de parochiezaalwerden gefouilleerd door iemand van het andere geslacht. Zijn er nog manifestanten die deze ervaring hadden ?

In het politiecommissariaat van Beveren werd iedereen systematisch gefouilleerd, nog steeds zonder precies aan te geven wat juist de reden was voor de - bijzonder grondige - fouillering van zowel het lichaam als de tassen van de arrestanten.

Bescherming van minderjarigen ?


Op het moment van de inval was er kinderanimatie in een lokaaltje dat aan de vier zijden uitzag op het terrein waar de politie met veel machtsvertoon urenlang honderdvijftig manifestanten oppakte. Kinderen, niet ouder dan 6 jaar konden zien hoe de politie onschuldige mensen met hun gezicht tegen de muur drukte en hen op de rug de handboeien (vaak ruw en strak) aanbond. Arrestanten werden met hun gezicht tegen de ruit van het lokaaltje geduwd en kwamen zo oog in oog te staan met tientallen verschrikte kindergezichten. Is dit de manier waarop men minderjarigen in dit land tegen trauma's beschermd ? Wat vinden de begeleiders en ouders van deze kinderen van de manier waarop hun kinderen getuige waren van zulks politieoptreden ? Ook jullie bijdrage zou helpen om het ongerechtvaardigd, onverantwoord en onwettelijk gedrag van de politiediensten aan te klagen...

Minderjarigen waren niet alleen getuige van het machtsvertoon, ook onder de manifestanten bevonden zich minderjarigen. Volgens de organisatoren werden twee minderjarigen van 15 en 16 jaar aangehouden, geboeid en samen met de andere activisten vervoerd en pas in het politiecommissariaat van Beveren vrijgelaten. Alvast één minderjarig meisje van 16 (en bovendien medewerkster van Indymedia België) werd niet vrijgelaten in het commissariaat, ondanks het feit dat zijzelf en de collega journalisten van Indymedia België de politiediensten herhaaldelijk op haar minderjarigheid hebben gewezen. Zij kreeg handboeien aan die veel te strak zaten (ondanks herhaaldelijk protest), haar identiteit én geboortedatum werd geregistreerd in het politiecomisariaat van Beveren, werd samen met de andere activisten naar Gent vervoerd waar ze de hele nacht bleef aangehouden. Als minderjarige kreeg dit meisje op geen enkele manier een aparte behandeling, wat volledig indruist tegen het recht op bescherming van minderjarigen. Waren er nog meer minderjarigen onder de arrestanten? Zijn jullie bereid om hieronder een getuigenis af te leggen van de manier waarop jullie door de politiediensten werden behandeld ?

Schending van de persvrijheid ?

In België geldt persvrijheid. Dit betekent dat iedereen vrij is om aan nieuwsgaring te doen. Toch werden individuen die zich als journalisten bekend maakten door de politie gearresteerd omdat ze niet in het bezit waren van een identificatiedocument met een officieel erkenningsnummer van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het ging om 4 onafhankelijke journalisten van Indymedia België, die eerst geruime tijd hun werk konden doen, maar dan door de politieofficier werden geviseerd en gearresteerd, ondanks het protest van omstaande journalisten. Deze journalisten wezen de politieofficier op de persvrijheid en op het feit dat alleen beroepsjournalisten een officiële perskaart kunnen voorleggen, free-lancers vaak niet. Indymedia België vraagt collega-journalisten ons met hun getuigenis te ondersteunen in het aankaarten van deze beroving van de persvrijheid.

Procedurefouten bij de administratieve aanhouding ?

De persoon die het voorwerp is van een administratieve aanhouding heeft steeds het recht een derde te verwittigen.

Herhaalde keren werd door verschillende arrestanten uitdrukkelijk gevraagd of ze iemand van hun arrestatie mochten verwittigen. Dit werd telkens geweigerd, ook aan het minderjarig meisje van Indymedia België. Sommige arrestanten wezen de agenten op het feit dat ze slechts toevallig op het parochieterrein waren beland en helemaal geen rekening hadden gehouden met een mogelijke arrestatie van 12 uur lang. Zijn er arrestanten die hiervan willen getuigen, eveneens van de eventuele moeilijkheden die de schending van dit recht voor sommigen heeft veroorzaakt ?

Recht op lichamelijke integriteit ?

Tijdens de urenlange opsluiting in de bus die de arrestanten van het politiecomissariaat van Beveren naar de kazerne in Gent bracht, was het brute optreden van minstens één politieman volledig buiten proportie en totaal ongerechtvaardigd. De vraag om naar het toilet te gaan werd eerst geweigerd en bij verbaal protest van de arrestant die het 'kattenluik' op een kiertje hield werd het luik hardhandig toegeschopt waardoor de vinger van de arrestant op een haar na niet tussen het metalen luik terechtkwam. Heeft iemand gezien of er op andere tijdstippen gelijkaardig brutaal politiegeweld te bespeuren viel ?